Alles In de media

Nieuwjaarsborrel Anna van Burenstraat

  • 1 februari 2018

Nieuwjaarsborrel in Waalwijk verbindt Eritrese vluchtelingen en Brabantse oermoeders

Waalwijk – Zondag 14 januari 2018

 

Goed volk komt achterom (door de tuin),” stond er op de flyer die in de straat was verspreid. Om 14:00 uur stond de koffie klaar en ging de zaaldeur open voor een sociaal-maatschappelijk experient: de eerste nieuwjaarsborrel in de ontspanningsruimte van de Anna van Burenstraat 1 te Waalwijk. Ruim twintig veelal bejaarde buren en een tiental jeugdige bewoners van het geruchtmakende pand reageerden op de uitnodiging. Het was een bijzonder tafereel: Nederlandse buurjongens die vrolijk proostten met hun bejaarde buurmannen en jonge Brabantse meiden die gezellig babbelden met hun gepensioneerde buurvrouwen. Eritrese statushouders die koffie en stukken wraps serveerden aan Brabantse oermoeders. Vluchtelingen die zich niet alleen zichtbaar thuis voelden onder het Nederlandse volk en genoten van het persoonlijke contact met de mensen, maar tevens de eerbare rol van gastheer in eigen huis vervulden. “Geweldig!” Daar waren alle buren het wel over eens. Deze kwetsbare groep jongeren uit Eritrea—die volgens de media zo moeilijk integreert in de Nederlandse samenleving—toont hier in Waalwijk dat het ook anders kan.

De Eritrese vrienden Filimon, Efrem, Tadesse en Debesay zaten gezellig op de bank of op een stoel te praten met hun bejaarde buurmannen en buurvrouwen alsof het hun eigen opa’s en oma’s waren. Hun Nederlandse leeftijdsgenoten—o.a. Julia, Henriëtte, Thomas en André—waren ook van de partij. Op de vraag waar het gesprek over ging antwoordde de 18-jarige Filimon Selam Kifle: “Toekomst. Opleiding. Rijbewijs.” Het leek de buurvrouw wel leuk om met Filimon in de auto naar haar dochter te rijden zodra hij zijn rijbewijs heeft gehaald. Dat de oudjes een warm hart hebben voor de jongens blijkt ook uit hun bereidheid overtallige meubelstukken en huisraad te schenken. De dames stelden een heleboel vragen aan de jongens, niet alleen vanuit nieuwsgierigheid, maar vooral ook vanuit een oprechte betrokkenheid die hen het beste gunt. “De beste wensen!” werden dan ook wederzijds van harte uitgesproken tijdens deze bijzondere nieuwjaarsborrel.

Het appartementencomplex aan de Anna van Burenstraat 1, waar tot vier jaar geleden mensen met een verstandelijke beperking woonden, wordt sinds mei 2017 gebruikt om betaalbare huisvesting te bieden aan 22 statushouders en jongvolwassenen in de leeftijd van 18 tot 35 jaar. Welliswaar midden in een wijk met veelal gepensioneerde en bejaarde bewoners! De etnische diversiteit van de woongroep biedt vluchtelingen uit Eritrea, Syrië, Iran en Afghanistan de kans om te integreren in de maatschappij door dagelijks contact met hun Nederlandse medebewoners. De bewoners treffen elkaar geregeld op de gang of in de gezamenlijke ruimtes—in de keuken, wasruimte of ontspanningsruimte—waardoor op een natuurlijke manier contacten ontstaan. Schoonmaken met elkaar verloopt nog niet altijd vlekkeloos, maar de onderlinge verstandhoudingen zijn goed, al moet men ook nog een beetje aan elkaar wennen. Om de onderlinge band te versterken worden zodoende ook af en toe gezamenlijke activiteiten georganiseerd.

De nieuwjaarsborrel was het vervolg op de succesvolle burendag van 23 september 2017, waar buurtbewoners ook vandaag vol lof over spraken. Het woonproject is een initiatief van sociaal-maatschappelijk vastgoedbeheerder De Huischmeesters en wordt gefaciliteerd door de Waalwijkse woonstichting Casade. Beide organisaties reageerden positief op het voorstel van bewoners Julia Lommers (25) en André van der Ham (25) om een nieuwjaarsborrel te organiseren en besloten dit initiatief financieel te ondersteunen. Julia en Andre wilden graag iets organiseren rond de feestdagen voor mensen die geen familie hebben om naartoe te gaan—niet alleen de statushouders uit het pand, maar ook de veelal bejaarde buren in de straat, die mogelijk ook kampen met eenzaamheid. Het organiseren van een gezamenlijk kerstdiner was te kort dag, dus werd er gekozen voor een nieuwjaarsborrel.

Enthousiaste buren en medebewoners startten samen een WhatsApp groep, prikten een datum, verdeelden de taken, verspreidden de uitnodigingen, kochten de boodschappen en—voilà!—de nieuwjaarsborrel was geregeld. “Het ging zo makkelijk,” zegt Julia Lommers in antwoord op de vraag hoe de samenwerking verliep. Het leuktste vond ze de diversiteit van de groep. “Dat alle partijen ook echt bereid zijn om de handen uit de mouwen te steken.” Medebewoner Niek van Bekhoven hielp met het sjouwen van de boodschappen. Buurvrouw Hilde Leermakers verzorgde de tafels met rood-witte bloemen en gaf wijze raad: “Maak het toilet schoon en zorg dat het warm is in de ruimte!” Will Hensen, sociaal-maatschappelijk beheerder bij De Huischmeesters, zorgde samen met zijn echtgenote Pieta voor tafels, glazen en vaatwerk. Debesay, Efrem en Filimon hielpen ook bij de voorbereidingen.

Vanaf 14:00 uur stroomde de met kleurrijke slingers versierde zaal van pakweg 5 bij 13 meter vol met bewoners en buren, jong en oud, Nederlanders en statushouders. Het kwam allemaal samen in hartje Waalwijk. Will Hensen en zijn collega Mark Ketelaars waren ook aanwezig tijdens de nieuwjaarsborrel, respectievelijk met vrouw en vriendin. Buren maakten kennis met elkaar en voerden leuke gesprekken onder het genot van een hapje en een drankje. De tafels waren rijkelijk gedekt met borrelnootjes en chips en er was voldoende keuze uit koffe, thee, bier, wijn en frisdrank.

Op de vraag hoe de buren de middag ervoeren kreeg ik een eenduidig antwoord: “Geweldig!” Ook Filimon, Efrem, Tadesse en Debesay genoten zichtbaar van de middag, evenals hun Nederlandse medebewoners. “Ik vind het leuk. Ik vind het fijn,” zei Efrem Seraj (18) en voegde hier aan toe: “Ook heel belangrijk: contact maken!” Misschien wel opmerkelijk voor deze tijd: niemand van de aanwezigen zat ongeïnteresseerd op zijn smartphone te spelen. De sociaal bewuste Filimon zei na afloop: “Het was gezellig. Even een praatje, daar doe je die mensen zo’n plezier mee.” Alle aanwezigen schenen een oprechte wederzijdse interesse in elkaar te hebben, een zeldzaam fenomeen in een tijdperk waarin “selfies” vaak overheersen op de sociale media kanalen. Van ik-gerichtheid was hier vandaag echter geen sprake. Buren hielpen met de voorbereidingen, jongeren bedienden de ouderen en enkele bejaarden hebben reeds toegezegd iets terug te willen doen voor de jeugdige woongroep, welliswaar in hungrote tuin in verband met de ruimte.

Het contact tussen jong en oud lijkt zicht overigens niet tot dit evenement te beperken. Zo gaat Julia Lommers bijvoorbeeld aanstaande woensdag een kaartspel doen met buurman Gerard en is Efrem uitgenodigd om thee te komen drinken bij de hoogbejaarde buurvrouw Dina de Haan, die binnenkort haar 90ste verjaardag viert. Buurman Gerard, een man op leeftijd die tevens betrokken was bij de organisatie, sprak vol lof over “die Eritrese jongens die altijd zo vriendelijk zwaaien als ze langs mijn huis lopen.” Het zijn dit soort kleine dingen die het hart verblijden en de buurt doen opleven. Dit betekent overigens niet dat alles rozengeur en manenschijn is in de wijk. Enkele dagen eerder waren er twee zakken met huisvuil aan de weg gezet bij de gele zakken met plastic die klaar stonden om opgehaald te worden. De “dader” was waarschijnlijk één van de statushouders. Waar het verschil tussen afval en afval voor een Nederlander vanzelfsprekend is, kan dit voor een buitenlander mogelijk nog verwarrend zijn. Een aantal buren hebben begrijpelijkerwijze hun onvrede geuit, maar gelukkig was dit incident dankzij Julia Lommers ook snel weer opgelost. Het voorval toont overigens dat het woonproject een dynamisch leerproces is voor jong en oud, ook in de omgang met elkaar.

Tijdens de nieuwjaarsborrel was er van onenigheid echter geen sprake. Buurvrouw Hilde Leermakers, die samen met haar man Arjan betrokken was bij de organisatie, vond het een geslaagde middag en was blij met de opkomst. “Dit is wel een apart iets, hé?” zei zij lachend. “In zo’n woonwijk waar alleen maar ouderen wonen is dit wel heel bijzonder.” De meeste buren waren 70-plus en gingen rond 16:15 weer naar huis, maar het bleef gezellig tot in de vroege avond. “Iedereen vertrok volgens mij met een goed gevoel en zijn eigen jas,” grapte Thomas de Kruijf (33), één van de Nederlandse bewoners, na afloop. Een hoogbejaarde dame had zich namelijk vergist in de kleur van haar jas, waardoor er een zorgelijk moment ontstond toen zij naar huis wilde gaan. De zoekactie naar haar beige jas kon gelukkig worden gestaakt zodra zij haar zwarte jas had gevonden. Buurman Raymond Jaspers, van indonesische afkomst, bleef nog even naborrelen en vond het vooral mooi “dat alles bij elkaar kwam, ook die oude mensen. Syrische jongens heb ik niet gezien, eigenlijk best wel jammer.” Desalniettemin vond hij het “hartstikke gezellig, ook met die Eritreeërs. Lieve jongens.” De Syrische jongens waren overigens wel gewoon van de partij bij de burendag in September, toen zij de buurtbewoners verzorgden van een heerlijke Syrische maaltijd.

“Buiten verwachting geslaagd!” vond ook de 59-jarige Will Hensen van De Huischmeesters. “Goede opkomst. Heel leuk vond ik ook de interactie tussen buren en bewoners. Dit is pas een begin, hé! Een goede uitgangspositie om dit vaker te doen in elk geval. Het gaat erom dat we jongeren en ouderen bij elkaar brengen. Er wordt vaak gezegd “dat is een probleemgroep,” maar zo’n groep moet je integreren in de maatschappij.” Hij benadrukte dat het woonproject aan de Anna van Burenstraat mogelijk is geworden door de goede samenwerking met Casade, die ook de grootste financiële bijdrage leverde aan de nieuwjaarsborrel. “De samenwerking met Casade is optimaal,” aldus Hensen, “Daardoor kunnen wij dit ook doen.”

Op de vraag of andere mensen zoiets ook in hun wijk kunnen organiseren antwoordde Julia Lommers eenduidig: “Ja! Dikke “JA” met een uitroepteken!” Dat klinkt dus veelbelovend—niet alleen voor Waalwijk, Brabant en de rest van Nederland—maar misschien zelfs voor het o zo verdeelde Europa. Wat de toekomst ook brengen mag, deze geslaagde nieuwjaarsborrel was in elk  geval een mooie stimulus voor de sociale cohesie in Wolluk.